Uzlaştırma Sonucunda Verilen Takipsizlik Kararı ve Kovuşturma Aşamasında Suç Vasfının Değişmesi
Uzlaştırma Sonucunda Verilen Takipsizlik Kararı ve Kovuşturma Aşamasında Suç Vasfının Değişmesi
Suçun Niteliği Değişirse KYOK Kararı Hükmünü Yitirir mi?
Ceza yargılamasında giderek artan bir öneme sahip olan uzlaştırma kurumu, hem yargı mercilerinin iş yükünü azaltmakta hem de mağdur ve fail arasında çözüm odaklı bir alternatif yöntem sunmaktadır. Ancak uygulamada karşımıza çıkan bazı istisnai durumlar, özellikle uzlaştırma sonrası verilen takipsizlik kararlarının (KYOK) geçerliliği açısından ciddi hukuki tartışmalara yol açmaktadır.
Bu yazımızda, uzlaştırmaya tabi suçlar kapsamında soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanarak verilen KYOK kararının, kovuşturma aşamasında suç vasfının değişmesiyle birlikte nasıl etkileneceğini ele alacağız.
Soruşturma Aşamasında Uzlaştırma ve KYOK Kararı
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 253. maddesi gereği, uzlaştırma kapsamındaki bir suç söz konusu olduğunda, Cumhuriyet savcısı dosyayı uzlaştırma bürosuna sevk eder. Uzlaştırma süreci sonunda:
-
Uzlaşma sağlanırsa, şüpheli hakkında takipsizlik kararı (KYOK) verilir.
-
Uzlaşma sağlanamazsa, dosya kovuşturma aşamasına taşınır.
CMK m. 253/2 açıkça belirtmektedir:
“Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olanlar hariç olmak üzere; diğer kanunlarda yer alan suçlarla ilgili olarak uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, kanunda açık hüküm bulunması gerekir.”
Bu hükme göre uzlaştırma sadece kanunda açıkça belirtilmiş suçlar için geçerlidir.
Kovuşturma Aşamasında Suç Vasfının Değişmesi Durumu
Soruşturma sürecinde birden fazla şüpheli varsa ve bunlardan bazılarıyla uzlaşma sağlanıp KYOK kararı verilmiş, diğerleriyle ise uzlaşma sağlanamadığı için dava açılmış olabilir.
İşte bu noktada, kovuşturma aşamasında suçun vasfının değişerek artık uzlaştırmaya tabi olmayan bir suç olduğu anlaşılırsa, uzlaşma sonucu KYOK verilen şüpheli yönünden ne yapılmalıdır?
CMK m. 254 Açısından Değerlendirme
CMK’nın 254. maddesi açıkça belirtmektedir:
“Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması hâlinde, kovuşturma dosyası uzlaştırma işlemlerinin yapılması için uzlaştırma bürosuna gönderilir.”
Kanun koyucu yalnızca “suçun uzlaşmaya tabi olduğu sonradan fark edilirse” yapılacak işlemleri düzenlemiş, tam tersi durum yani suçun uzlaştırma kapsamında olmadığı anlaşılması halinde nasıl hareket edileceğini düzenlememiştir.
KYOK Kararının Geçerliliği ve Suç Vasfının Değişmesi
Soruşturma aşamasında:
-
Uzlaşma sağlanmış,
-
Şüpheli hakkında KYOK kararı verilmiş,
-
KYOK kararı kesinleşmişse,
artık bu kişi hakkında aynı fiilden dolayı yeniden kamu davası açılamaz. Suç vasfı sonradan değişse dahi, bu karar hukuken bağlayıcılığını korur.
Aksi bir yaklaşım:
-
Uzlaştırma kurumunun güvenilirliğini sarsar,
-
Failin “uzlaştım, cezamdan kurtuldum” beklentisini boşa çıkarır,
-
Hukuk devleti ilkesine ve “hukuki güvenlik” ilkesine aykırılık oluşturur.
Sonuç: Uzlaşma ile Verilen KYOK Kararı, Suç Vasfı Değişse de Geçerlidir
Kovuşturma aşamasında suç vasfının değişmesi, önceden uzlaşma sağlanarak verilmiş ve kesinleşmiş bir KYOK kararını geçersiz hale getirmez. Şüpheli lehine verilmiş bir kararın, daha sonra oluşan değerlendirmelerle geri alınması hukuken mümkün değildir.
Bu nedenle uygulamada dikkat edilmesi gereken husus; suçun vasfının soruşturma aşamasında doğru tespit edilmesi ve uzlaştırma sürecinin titizlikle yürütülmesidir.
İlksoy Hukuk Bürosu olarak, ceza soruşturmalarında uzlaştırma süreci, KYOK kararları, suç vasfı değişiklikleri ve benzeri hukuki ihtilaflarda uzman kadromuzla danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
